EGO … DE SPELBREKER IN COMMUNICATIE

Geregeld heb ik een interventie in het kader van psychosociale risico’s en het valt mij op dat trots of ego vaak de spelbrekers zijn in verbindende communicatie. Die objectieve vaststelling kan ik gemakkelijk maken wanneer ik zelf als moderator/facilitator naar de gesprekken luister en probeer te begrijpen welke boodschap er achter de woorden schuilt.

Maar objectiviteit is een heel stuk moeilijker wanneer het over jezelf gaat of althans wanneer je de kritische opmerkingen als een “persoonlijke aanval” aanvoelt. Je hebt het vast ook al eens meegemaakt ?
Ik had onlangs een dergelijke ervaring … en dat in volle Corona crisisvergadering !

LUISTEREN OM TE BEGRIJPEN OF OM TE REAGEREN?

Ik schets even de situatie : we waren inmiddels al een kleine 2 weken in de lockdown periode en hadden met het directieteam en werknemersafvaardiging een gezamenlijke vergadering. Dit naast de dagelijkse crisisteam-vergaderingen met de leidinggevenden.

Ondanks het quasi dagelijks communiceren via mail, affiches, facebook, … kregen “we” het verwijt naar het hoofd geslingerd dat we NOOIT met de arbeiders communiceerden. ( *WTF!?* Was mijn eerste innerlijke reactie). Voor mijn ego voelde dit aan als een persoonlijke aanval. ☹

Vol overgave had ik me de afgelopen 2 weken op deze gemeenschappelijke “vijand” gestort, continu dagen van 10 à 11 uur gepresteerd, in het weekend ook nog bezig met het werk en dan kreeg “IK” dit voor de voeten gegooid ?

Dus mijn ego reageerde : feller dan normaal in verbale communicatie, maar vooral innerlijk “kookte” ik ! Of toch in eerste instantie…
Gelukkig kan ik terugvallen op een mooie reeks opleidingen en persoonlijke ervaringen waardoor ik (na een korte reflectie periode ?) vrij snel terug tot mijn “positieven” kom. Had ik de werkelijke boodschap voldoende achterhaald ? Geluisterd om te begrijpen of geluisterd om te reageren ?

AANVALLEND OF EEN ONVERVULDE BEHOEFTE?

Eerlijk is eerlijk : je moet een halve Dalai Lama zijn om in zo’n situatie niet te reageren. Toch? Maar als je even -zoals een moderator- afstand neemt van de situatie, dan kom je snel tot de conclusie dat de ander (nog) niet de juiste manier van communiceren gevonden heeft en dat hij/zij “aanvallende” taal gebruikt die eigenlijk een onvervulde behoefte verbergt.

Door het gebruik van “je-taal” (jij, jullie) krijgt men de indruk aangevallen te worden omdat er een oordeel in deze woorden schuilt. Ook door de subjectieve woordkeuze zoals “steeds, altijd, nooit, terug, opnieuw, te weinig, te vaak, altijd, …” krijgt men het gevoel beoordeeld te worden. En dit staat verbindende communicatie in de weg !

VERBINDENDE OF GEWELDLOZE COMMUNICATIE

Verbindende of geweldloze communicatie ( grondlegger van dit gedachtengoed was de Amerikaanse psycholoog Marshall Rosenberg ) is een manier van communiceren waarbij je rekening houdt met wat jij belangrijk vindt én wat de ander nodig heeft.
Het is handelen vanuit (een al dan niet natuurlijke) empathie en omvat 4 elementen :

1.WAARNEMING : waarnemen van de feiten zonder dat er een interpretatie of waardeoordeel aan wordt gegeven. Niet simpel, zeker in stress situaties vervallen we snel in verwijten, oordelen en subjectiviteit.

Voorbeeld : “Jullie communiceren NOOIT met de arbeiders!” klinkt als een oordeel waardoor de kans groot is dat de tegenpartij in de verdediging gaat.  Wat in eerste instantie ook gebeurde …
Beter was het geweest om de boodschap als volgt te formuleren (of interpreteren – Mea culpa
😉) : “De huidige communicatievormen bereiken niet alle medewerkers”.

2. GEVOELENS : het is zéker niet ingebed in de Belgische cultuur om vrijuit over het gevoel/effect op jezelf te spreken, maar toch is het veel positiever om de boodschap in een ik-vorm te gieten en daarbij jouw gevoel weer te geven.

In boven vernoemd voorbeeld zou dit als volgt kunnen klinken : “Het maakt mij als werknemersafgevaardigde ongerust dat niet iedere medewerker tijdig de juiste informatie zal krijgen en hierdoor een risico loopt.”

3. BEHOEFTE : verwoorden wat je nodig hebt, welke behoefte houdt verband met deze gevoelens ? 

Voorbeeld : “We willen als werknemersafvaardiging graag vooraf betrokken worden zodat we kunnen adviseren in de beslissingen en helpen om alle medewerkers correct en tijdig in te lichten.”

4. VERZOEK : door een verzoek te formuleren neem je de verantwoordelijkheid om een oplossing te vinden die tegemoet komt aan jouw behoeften en die van een ander.

In ons voorbeeld : “ Kunnen we eens bekijken op welke andere manieren er kan gecommuniceerd worden zodat we iedereen bereiken en waar we als werknemersafgevaardigden ondersteuning kunnen bieden ?”

In een ideale wereld had het gesprek dus zoals hierboven verlopen en was de vergadering wellicht constructiever geweest. Maar goed, na een kort bezinningsmomentje, weet ik dat de “kritiek” goed bedoeld was en de achterliggende boodschap van de werknemersafgevaardigden eigenlijk een behoefte was naar meer betrokkenheid en samenwerking met de leidinggevenden!

Dit zijn enkele “opposanten” me trouwens buiten de vergadering nog komen vertellen, excuses inclusief ?

1 Reactie

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.